Documentary101 กับเต๋อ-นวพล : Pre-test (1) Posted in: Articles – Tags: , , ,

เรื่องและภาพ: Doc+Ed Project

 

ถ้าพูดถึง Documentary หรือ หนังสารคดี คุณนึกถึงอะไร? คงเป็นชุดสารคดีที่มีบทบรรยายน้ำเสียงเรียบนิ่ง ดูไปดูมาชวนหลับ มีแต่ศัพท์วิชาการเต็มไปหมด ฯลฯ แต่ถ้าคุณลองมาดูหนังเรื่อง The Master ซึ่งเป็น ‘ภาพยนตร์สารคดี’ ของ เต๋อ-นวพล ผู้กำกับหนังรุ่นใหม่ เราอาจจะเกิดคำถามในใจ(ตามสไตล์หนังเต๋อ)ว่า “อย่างนี้ก็(เป็นสารคดี)ได้หรอ?”

ถึงวันนี้เราจะมีคำถามเช่นนั้น แต่เราก็มิได้หมายมั่นจะเชิญนวพลมาบรรยายทฤษฎี-กรรมวิธีผลิตภาพยนตร์ชนิดให้ความรู้แน่นเปรี๊ยะทุกอณูตัวอักษร พวกเราเพียงอยากชวนเขามาคุยกันแบบสบายๆ ว่าการทำสารคดี (สำหรับมือใหม่) ของนวพลคืออะไร ต้องเล่าอย่างไร ประเด็นแบบไหนที่ควรเลือก ต้องจบอย่างไร หรือ ‘สารคดี’ ควรเป็นแบบไหนในสายตาเต๋อ-นวพล

 

นิยาม หนัง สารคดี หนังสารคดี ในสายตาของนวพล?

ถ้าดูแล้วมัน based on การใช้ฟุตเทจจริงสำหรับเรามันก็ยังเรียกว่าเป็นสารคดีแหละ เพียงแต่ว่าถ้าจะถามว่าเราจะต้องพยายามนิยามไหม…ก็ไม่ต้องก็ได้  มันอยู่ที่สไตล์ของงานที่เราทำ

อ้าว… แล้วตกลงแบบไหนที่เป็นสารคดี ขยายความหน่อย

ถ้าเกิดว่ามัน based on ฟุตเทจจริงหรือว่าอิงกับเรื่องจริงมากเกิน 50% มันก็เป็นสารคดีแล้วเพียงแต่ว่า 50% ที่เหลืออีกครึ่งหนึ่งคุณจะเล่าแบบไหนก็ได้ คุณจะเล่าด้วยลีลาของหนังฮอลลีวู้ดก็ได้ เพราะว่าสารคดีหลายเรื่องก็เล่าแบบจะเป็นหนังฮอลลีวู้ดอยู่แล้ว

เล่าแบบหนังฮอลลีวู้ด อย่างนี้ก็ได้เหรอ?

แบบสัมภาษณ์อยู่ดีๆ มีสกอร์เพลงโหมขึ้นมาดราม่าเลยก็เป็นไปได้ มันแค่ขึ้นอยู่กับว่าเราจะใช้วิธีไหนที่จะเหมาะกับ Subject (ผู้ให้สัมภาษณ์) ของเรา เพราะว่าบางคนสมมุติไปสัมภาษณ์ป้าคนหนึ่งที่ชีวิตเศร้าอย่างหนังเมโลดราม่า เราก็ใช้วิธีการของเมโลดราม่าเข้ามาเล่าเรื่องป้าที่เป็นเรื่องจริงก็ได้ มันก็ยังถือว่าเป็นสารคดีอยู่เพราะว่าเราไม่ได้เซ็ตอัพใหม่ทั้งหมด เราไม่ได้หานักแสดงเพื่อมาแสดงเป็นป้าแล้วไม่มีป้าอยู่ในหนังเลย

ถ้าอย่างนั้นหนังสารคดีมันควรเล่าเรื่องแบบไหนกันแน่?

เหมือนรายงานหน้าห้องน่ะ คนเราออกมามันก็ไม่เหมือนกัน มันมีวิธีเล่าหลายๆ แบบ แต่อย่าให้ style มันทำลายคอนเทนต์ แบบสมมุติกล้องเหวี่ยงไปเลยเยอะๆ จะได้แบบแจ๋วๆ แต่ปรากฏว่ามันทำลายคอนเทนต์ทิ้งหมด ฉากนี้ที่ควรถ่ายนิ่งๆ มึงก็ไปเขย่ากล้อง มันก็จะทำให้เสียคอนเทนต์  คือยึดคอนเทนต์ไว้เป็นอันดับ 1 ซึ่งมันเป็นหลักการเดียวกับที่เราทำหนังปกติ บางทีมันมี shot ที่เราถ่ายมาแล้วแบบสวยมากแบบโห อันนี้แม่งเด็ดอ่ะน้ำตาไหลแน่นอน แต่ถ้าเกิดวางแล้วมันไม่เข้ากับเรื่องก็ต้องเอาออก อือ…ก็ตัดใจไป

ถ้าสมมติว่าให้เต๋อ-นวพลไปเป็นกรรมการประกวดสารคดีรุ่น Junior  อยากเห็นหนังสารคดีแบบไหน  

จริงๆ โดยปกติเราชอบดูสารคดีอยู่แล้ว เราแค่อยากเห็นประเด็นที่เราไม่เคยเห็น หรือเป็นประเด็นที่เราอาจจะเคยเห็นแล้วแต่มันลึกกว่านั้น เราก็ไม่ได้ต้องการอะไรมากกว่านี้ อย่าเพิ่งไปถึงขั้นแบบฉันจะทำให้ทุกคนดูแล้วร้องไห้ เอาแค่แบบประเด็นน่าสนใจก่อนก็ได้ เพราะแค่ประเด็นน่าสนใจจริงๆ มันก็ชนะแล้วนะ ที่เหลือมันก็แล้วแต่ผู้กำกับว่าอยากออกแบบวิธีเล่าออกแบบลีลาแต่ละคนยังไง

 

 

DOC+ED PROJECT คืออะไร?

Doc+Ed Project เป็นโปรเจคต์นำความรู้เกี่ยวกับสารคดี ทั้งเทคนิคการถ่ายทำสำหรับมือใหม่ นิยาม-ความหมาย ประวัติศาสตร์ และทฤษฎีทางภาพยนตร์สารคดีมาถ่ายทอดแก่ทุกท่าน นำทีมโดย ครูจุ๊ย – กุลธิดา รุ่งเรืองเกียรติ พร้อมนักเรียน-นักศึกษาจากหลากหลายสถาบันร่วมกันสร้างสรรค์โปรเจคต์นี้ขึ้นมา

Share this :
« DRIES
ทำหนังหมูๆ แบบไม่หมูกับ ‘ก้องภพ ชัยรัตนางค์กูล’ »